Podsumowanie działań w ramach innowacji

metodycznej  z  przyrody

pod hasłem „Chroniąc przyrodę – chronisz siebie”

w roku szkolnym 2013/2014

realizowanej

przez Marię Tkaczyk i Elżbietę Jakubowską

nauczycielki przyrody 

w Szkole Podstawowej nr 2 w Końskich

  1. Doświadczenie autora w zakresie prowadzenia działalności innowacyjnej.

 

W naszej szkole od wielu lat prowadzimy różnorodne działania promujące ekologiczny i zdrowy styl życia. Systematycznie podejmujemy współpracę z instytucjami lokalnymi i ogólnopolskimi np.: Nadleśnictwem Barycz, Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczna w Końskich, Starostwem Powiatowym w Końskich, Składowiskiem Odpadów Komunalnych w Końskich, Oczyszczalnią Ścieków w Końskich, Świętokrzyskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach,  Fundacją Ekologiczną Arka, Organizacją Odzysku Reba S.A., Fundacją Ekologiczną Gaja.  Uczestniczyłyśmy w wielu projektach edukacyjnych np.: Dzień Czystego Powietrza, To nie krasnoludki palą śmieci,  „Trzymaj formę”, Święto Drzewa, Drzewo Roku, Czysty Las, Dzień Ziemi. Wykorzystując propozycje działań i inicjatywę oraz doświadczenia instytucji ekologicznych, wdrażamy je stosownie do potrzeb i możliwości szkoły. Podejmujemy również całoroczne akcje zbiórki: zużytych baterii, akumulatorków, nakrętek, puszek aluminiowych  i płyt multimedialnych.

W latach 2011 -2014  zrealizowałyśmy następujące projekty ekologiczne w ramach dobrych praktyk:

- „Święto Drzewa 2011” we współpracy z Nadleśnictwem Barycz,

- „Dobra Energia dla wszystkich. Dzień Ziemi w Szkole Podstawowej nr 2 
w roku szkolnym 2011/2012”.

 - „Dzień Czystego Powietrza To nie krasnoludki palą śmieci” w roku szkolnym 2012/2013 

- „Wzorowe postawy ekologiczne wśród najmłodszych uczniów ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Końskich” – rok szkolny 2013/2014.

Dokumentacja  z działań została zamieszczona na stronie  Kuratorium Oświaty

 w Kielcach.

 

  1. Opis zasad innowacji

 

Zaplanowane nowatorskie zajęcia szkolne adresowane były do uczniów klas IV Szkoły Podstawowej nr 2 w Końskich jako propozycja ciekawych zajęć pozalekcyjnych.   

Program innowacji realizowany był systematycznie. Zajęcia odbywały się w:

- czwartek 7 godzina lekcyjna klasa IVa,

- środa 6 godzina lekcyjna klasa IVc,

- w ramach godzin z artykułu  42 KN,

- podczas godzin wychowawczych.

 

 

 

 

  1. Motywy podjęcia działalności innowacyjnej.

 

Motywem podjęcia działalności innowacyjnej było wyposażenie ucznia
w umiejętność obserwacji własnego środowiska oraz zmian w nim zachodzących a także działania na rzecz ochrony środowiska.

Podjęta aktywność realizowana była w następujących obszarach:

I. Wpływ codziennych zachowań i czynności w domu, szkole oraz miejscu zabawy na stan środowiska naturalnego.

II. Styl życia i ich związek z wyczerpywaniem się zasobów naturalnych.

III. Przykłady, w których obserwuje się korzystne i niekorzystne zmiany

w środowisku.

IV. Degradacja środowiska – przyczyny i wpływ na zdrowie człowieka oraz związek z formami działalności ludzi.

V. Obszary chronione oraz znaczenie w zachowaniu różnorodności gatunkowej.

 

Prowadząc obserwacje działań uczniów i ich zaangażowanie doszłyśmy do wniosku, że bardzo chętnie uczestniczą oni w tego typu przedsięwzięciach.

 

4.Formy i metody ewaluacji

 

Podczas zajęć z uczniami  wykorzystywałyśmy różnorodne metody nauczania:  problemowe - aktywizujące takie jak: inscenizacja, dywanik albo ściana pomysłów, gra dydaktyczna,  seminarium uczniowskie, „śnieżna kula", burza mózgów. Do najczęściej stosowanych metod nauczania wykorzystałyśmy: pracę  z tekstem, obserwację, projekt, prezentacje i ekspozycje uczniowskie, film, dyskusję, wycieczkę, lekcję terenową, konkursy wiedzy ekologicznej, plastyczne, spotkania, warsztaty  oraz wywiady z ciekawymi ludźmi.

Uczniowie pracowali zbiorowo, grupowo oraz indywidualnie.

5. Finansowanie innowacji

a) Wycieczki szkolne – środki własne rodziców

b) Nagrody dla uczniów wyróżniających się, biorących udział w konkursach:

  - Honorowy patronat Burmistrza Miasta i Gminy Końskie kwota 200 zł na zakup nagród,

 - Środki z funduszy Rady Rodziców,

- Urząd Marszałkowski w Kielcach – materiały promocyjne i książki,

- Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania – „U Źródeł” Modliszewice – 150   i  zestawy materiałów promocyjnych.

- Nadleśnictwa Stąporków   - nagrody.

 

Należy również podkreślić, że w realizację zadań  włączyli się rodzice, gdyż to oni kształtują postawy i światopogląd swoich dzieci.

Współpraca zaproponowana rodzicom polegała na:

·        pomocy w organizowaniu i finansowaniu wycieczek, konkursów, warsztatów,

·        zachęcaniu do wspierania i popierania swoich dzieci w ich postawach proekologicznych.

6. EWALUACJA

Sposoby ewaluacji:

1.     Podejmowanie  lokalnych działań na rzecz ochrony środowiska np.: Dzień Ziemi, Święto Drzewa, Szkolny dzień dla klimatu, Dzień Czystego Powietrza.

2.     Prezentacja w środowisku szkolnym i lokalnym materiałów

z przeprowadzonych działań np.: zielników, albumów, wystaw tematycznych, gazetki szkolnej.

3.     Zamieszczanie dokumentacji na stronach internetowych szkoły z podejmowanych działań od Eko- szkoły do Eko- społeczeństwa.

4.     Kiermasze szkolne użytecznych przedmiotów: książeczek, zabawek oraz różnych przedmiotów otrzymanych z surowców wtórnych.

5.     Zebranie informacji w formie ankiety (dla rodziców i uczniów) np.: Czy twój dom jest ekologiczny, Ocena proekologicznych działań  w Szkole Podstawowej  nr 2 w Końskich.

6.     Przedstawienie wyników uczniów w konkursach przyrodniczych, różnych sukcesach uczniowskich.

7.     Obserwacja pozytywnych zmian w zachowaniu uczniów. 

8.     Dzienniki zajęć pozalekcyjnych.

Efekty wdrożenia innowacji

Jednym z efektów  wdrożenia innowacji było zaciekawienie  uczniów światem przyrody. Podczas tych zajęć uczniowie stawiali pytania dotyczące zjawisk zachodzących w przyrodzie, prezentowali postawę badawczą

w poznawaniu prawidłowości świata.

Aktywne poszukiwanie odpowiedzi na pytania: „dlaczego?, co się stanie gdy?”

Podczas zajęć przewidywali przebieg niektórych zjawisk i procesów zagrażających przyrodzie, wyjaśniali proste zależności między zjawiskami, prowadzili obserwacje i doświadczenia zgodnie z instrukcją i rejestrowali  je.

Praktyczne wykorzystanie wiedzy przyrodniczej.  Świadome działanie na rzecz ochrony przyrody. Zachowywali się w środowisku zgodnie z obowiązującymi zasadami. W załączeniu harmonogram działań.

 

Wśród uczniów zostały przeprowadzone ankiety.

Zdaniem uczniów zajęcia pomogły poszerzyć posiadaną wiedzę, wywołały zaciekawienie i większą aktywność. Stwierdzili, że na zajęciach panowała dobra atmosfera sprzyjająca wspólnej pracy i mieli możliwość samodzielnego rozwiązywania problemów. Szczególnie zainteresowały ich zagadnienia dotyczące:

- zadań praktycznych np. szycie etui, przygotowanie drugiego śniadania, wykorzystanie zużytych materiałów do stworzenia użytecznych przedmiotów lub zabawek „Drugie życie odpadów”.

- doświadczeń np. badanie czystości wód i powietrza,

- warsztatów np. na temat energii odnawialnej – farma wiatrowa, spotkanie

z dietetykiem – przygotowanie zdrowego drugie śniadania,

- wycieczek np. Oczyszczalnia Ścieków czy do Składowiska Odpadów Komunalnych.

Dzieci wykazały się inicjatywą  i przedstawiły swoje propozycje działań np. więcej doświadczeń i zajęć terenowych.

Rodzice również wypełnili ankiety.

Pozytywnie ocenili realizowaną innowację, potwierdzili wpływ zajęć na postawę dzieci np. segregują śmieci, zużywają mniej wody, na zakupy wykorzystują torby wielokrotnego użytku, niektóre posadziły drzewo  lub krzew na swoim podwórku. Chętniej biorą udział w akcjach społecznych
i dodatkowych konkursach.

KORZYŚCI PŁYNĄCE Z INNOWACJI

dla uczniów:

 

dla nauczycieli:

dla szkoły:

dla rodziców:

 

Dzięki podjętym działaniom, mamy nadzieję pokazać i przybliżyć problemy ekologii, zainspirować dzieci i rodziców  do własnych działań na rzecz ochrony przyrody.



9. W załączeniu przedstawiamy harmonogram dotyczący poszczególnych działań innowacyjnych.

 

Realizowane zagadnienia z zakresu działań proekologicznych są spójne z celami kształcenia i wymaganiami ogólnymi nowej podstawy programowej przyrody w klasach IV –VI. W I semestrze realizowane były następujące działania:

Hasło IV. Degradacja środowiska – przyczyny i wpływ na zdrowie człowieka oraz związek z formami działalności ludzi.

 

27.09.2013 r. odbyła się całodniowa wycieczka klasy IVa i  IVc do Geoparku w Kielcach, następnie do Jaskini Raj i Tokarni.

 

Geopark – Wietrznia Kielce

Uczniowie zostali zapoznani z informacjami geologicznymi na temat swojego regionu.  Podczas zajęć teoretycznych i warsztatowych  pod tytułem  „Stwórz sobie pamiątkę – moje pierwsze szlify” wykonywali kostki marmurowe.

Odbyli podróż kapsułą 5D do wnętrza Ziemi. 

 

Poprzez udział w zajęciach uczniowie:

- poznali historię geologiczną regionu świętokrzyskiego,

- dostrzegli skutki eksploatacji bogactw mineralnych,

- obserwowali działania rekultywujące środowisko,

-dokumentowali swoje spostrzeżenia i oceniali wpływ człowieka na środowisko (dokumentacja fotograficzna i prezentacje multimedialne).

 

 Hasło V - Obszary chronione

Jaskinia Raj jako przykład formy ochrony przyrody.

 

Jaskinia Raj położona w Górach Świętokrzyskich jest uważana za najpiękniejszą jaskinię w Polsce. Jest  ona również jedną z największych atrakcji turystycznych regionu Gór Świętokrzyskich.

Uczniowie obserwowali zjawiska krasowienia i różnorodne formy krasowe.

Mieli również możliwość zapoznania się z  jak ludzie w przeszłości wykorzystywali zasoby przyrody.

Ponadto czekała ich również innowacyjna atrakcja- makieta -  życie Neandertalczyka. Postacie są wykonane w skali 1:1.  Całośc ekspozycji próbuje odpowiedzieć na pytanie: Czy Neandertalczyk był kuzynem  czy przodkiem dzisiejszego człowieka?

 

Poprzez udział w zajęciach uczniowie poznali:

- piękno i bogactwo form krasowych

- dostrzegli konieczność ochrony przyrody

- poznali przodka człowieka - Neandertalczyka.

 

Dział III Przykłady, w których obserwuje się korzystne i  niekorzystne zmiany w środowisku.

 

Tokarnia Muzeum Wsi Kieleckiej.

         Zadaniem skansenu jest zachowanie zabytków budownictwa wiejskiego i małomiasteczkowego kielecczyzny oraz prezentowanie ich w otoczeniu zbliżonym do pierwotnego i w naturalnych zespołach fragmentów wsi.

Uczniowie z zaciekawieniem poznawali wnętrza obiektów udostępnione są do zwiedzania. Na terenie skansenu, który zajmuje obszar 65 ha znajdują  się bardzo ciekawe obiekty, m.in.: dwór z Suchedniowa, kościół z Rogowa (w którym odprawiane są msze), organistówka z Bielin, dzwonnica z Kazimierzy Wielkiej, wiatrak z Grzmucina, spichlerz ze Złotej, kuźnia, liczne zagrody i chałupy. Wszystkie obiekty są wyposażone w typowe meble i narzędzia codziennego użytku, część prezentuje warsztaty rzemieślników wiejskich z wyposażeniem, jak szewca czy stolarza.

 

20 września 2013 r. odbyła się akcja „Sprzątania Świata”. Śmieci zbieraliśmy segregując je uprzednio na papier, plastik, szkoło i różne materiały. Zebraliśmy około 14 worków odpadów.

 

Święto Drzewa 2013

Uczniowie przygotowali  i zaprezentowali wystawę prac na temat „ Drzewa występujące na terenie powiat koneckiego”.  Posadzili Drzewko dla Pokoju 2013. Zostało ono ufundowane przez Nadleśnictwo Stąporków. Rodzic ucznia kl. Va przygotował symboliczną tabliczkę.

Odbył się również konkurs plastyczny  -Ekosystem lasu.

Uczniowie:

- podejmują działania na rzecz ochrony środowiska,

 

25 listopada 2013 r. Dzień Czystego Powietrza pod hasłem „To nie krasnoludki palą śmieci.”

Uczniowie przemaszerowali w barwnym korowodzie przez Park Miejski a potem ulicami Polną, Brzozową, ul. 16 Stycznia. Parada dzieci z klas III i IV w czapkach krasnali i z niebieskimi balonikami, symbolizującymi czyste powietrze, własnoręcznie wykonanymi plakatami, w maseczkach przeciwpyłowych i płaszczach foliowych wzbudzał zainteresowanie mieszkańców miasta. O bezpieczeństwo dzieci zadbała Straż Miejska.

       W imieniu wszystkich uczniów szkoły Natalia Matynia z klasy VI B wręczyła list dla władz miasta Końskie sprzeciwiający się paleniu śmieci i przedstawiający negatywne strony tego działania. Odebrał go Pan Michał Cichocki Burmistrz Miasta i Gminy Końskie.

AUDYCJA, PLAKATY, WYSTAWA

Kilka dni wcześniej uczniowie i nauczycielki przyrody Maria Tkaczyk  i Elżbieta Jakubowska przeprowadziły wiele działań ekologicznych poprzedzających happening. Między innymi przygotowali szkolną akcję medialną - audycję przez radiowęzeł z okazji IX Dnia Czystego Powietrza na temat palenia śmieci w piecach domowych i ich szkodliwości dla zdrowia. Młodzi ekolodzy z klas IV A, IV C i VI B zorganizowali również akcję plakatową. Wystawę prac ekologicznych zaprezentowano na holu szkolnym.

Proekologiczna akcja prowadzona była pod patronatem Fundacji Ekologicznej ARKA. W sezonie grzewczym codziennie wdychamy rakotwórcze pyły, metale ciężkie, trujące dioksyny i furany. Palenie śmieci w piecach domowych jest niestety u nas powszechne. Chociaż jest nielegalne i szkodliwe dla zdrowia to trudno wskazać ludzi, którzy to robią.

Dlatego razem postanowiliśmy nagłośnić ten problem i działać na rzecz czystego powietrza. Sądzimy, że protest odniesie pozytywny skutek i chociaż kilka osób zmieni swoje postępowanie.

Temat zajęć: „Jak na wsi drzewiej bywało”

W dniu 19.10.2013 r. uczniowie  klas IV wybrali się na wycieczkę do gospodarstwa agroturystycznego w Cisowniku.

 

W czasie prac w zagrodzie uczniowie zapoznali się z urządzeniami, które dawniej były wykorzystywane na wsi. Mogli też spróbować swoich sił: tkając chodnik na krosnach, nawijając osnowę na potaku, przędząc wełnę na kołowrotku i wrzecionie, ostrząc narzędzie na brusie, młucąc zboże cepami czy obijając jęczmień na kaszę w stepie. Właściciele i prowadzący warsztaty wyjaśnili czym różni się żelazko na duszę od żelazka na węgiel, uruchamiają fruckę (zabawkę zręcznościową)  oraz pokazali i uruchomili szereg urządzeń niezbędnych w dawnym gospodarstwie: karbidówkę,  żuraw. Uczą też starych gier i zabaw np. plecienia czapek z sitowia.

 Dział I: Wpływ codziennych zachowań  i czynności  w domu, szkole, oraz miejscu zabawy na stan środowiska naturalnego.

09.10.2013 Wycieczka do oczyszczalni ścieków.

Obserwacja pracy urządzeń i wywiad z pracownikiem oczyszczalni na temat: Co dzieje się ze ściekami ?

Uczniowie opracowali karta pracy.

 

W dniach 24.X i 6XI. 2013 r. odbyły się prelekcje z pracownikiem Stacji Sanitarno –Epidemiologicznej w Końskich  panem M. Szyposzyńskim na temat: Jak sprawdzić czy woda jest czysta?

Uczniowie z ogromnym zainteresowaniem wysłuchali opowiadania na temat uzdatniania wody. Zadawali również wiele interesujących ich pytań np.:

1.     Skąd bierze się woda do uzdatniania?

2.     Jak dużo wody stacja uzdatnia w ciągu doby?

3.     Jakie jest wykorzystanie (zapotrzebowanie) na wodę w naszej miejscowości ?

4.     Jakie zabiegi   i procesy stosuje się w celu uzdatniania wody?

5.     Schemat przebiegu procesu uzdatniania wody.

6.     Urządzenia stosowane w stacji uzdatniania wody oraz ich zastosowanie.

7.     Jakie warunki musi spełniać woda  by była zdatna do picia?

8.     Z czego wynika potrzeba zakładania stacji uzdatniania wody?

 

 

Uczniowie wzięli również udział w quizie pod hasłem „Oszczędzaj wodę pieniądze i środowisko”

Kolejne zrealizowane  tematy zajęć:

1)  „Jak oszczędzam wodę ? – analiza i porównanie wydruków rachunków domowych.

2) Oceniamy czystość wody w okolicznych zbiornikach wody (zbiornik na ul. Browarnej, rzeka Czarna, Sielpia, Piła i Szabelnia.

Wnioski:

1. Uczniowie oceniali ilość wody zużywanej we własnym domu i wskazywali sposoby zmniejszenia zużycia wody.

 

 

29.09.2014r.Przygotowanie  II śniadania w klasie IV c.

Spotkanie  z dietetykiem 24. 01.2014 r. Co to jest zdrowa żywnośc?

Uczeń: zna czynniki zarażające zdrowiu i życiu człowieka

 

W XX edycji przyrodniczego Ogólnopolskiego  Konkursu Literackiego  pod hasłem „Przyroda Moja Miłość” – 3 miejsce zajęła ucz. Kl. VI b Justyna Lasota , wyróżnienie zdobyła ucz. Kl. VI a Patrycja Peliwo. Konkurs jest organizowany przez Ligę Ochrony Przyrody w Kielcach

 

 Dział II Styl życia i ich związek z wyczerpywaniem się zasobów naturalnych.

 

Zbiórka baterii  - współpracujemy z Fundacją Reba. W I semestrze 2013/14 klasy IV – VI zebrały 4147 baterii.

 

Na stałe w kalendarz imprez naszej szkoły wpisały się działania Szkolnego Koła Turystyczno – Krajoznawczego. W ramach   propagowanie zdrowego stylu życia uczniowie uczestniczą w rajdach  turystyczno – krajoznawczych.

27.09.2013 Rajd eXtreme Końskie – Sielpia

09.11.2013 r. Rajd Niepodległości

11.01.2014 r. Rajd Zimowy.

 

 

Udział w konkursie „Choinki nadziei” organizowanym przez fundację ekologiczną ARKA (grudzień 2013 – styczeń 2014 r).

 

W II semestrze roku szkolnego2013/2014 realizowałyśmy następujące działania:

 

Dział I: Wpływ codziennych zachowań  i czynności  w domu, szkole, oraz miejscu zabawy na stan środowiska naturalnego.

 

Młodzi tropiciele odpadów  na Składowisku Odpadów Komunalnych.

28 marca 2014 r. uczniowie klas IVa i IVc uczestniczyli w nietypowych i ciekawych zajęciach terenowych na Składowisku Odpadów Komunalnych w Końskich.

Uczniowie do tego spotkania przygotowywali się już od kilku tygodni. Poszczególne zespoły uczniów realizowały przydzielone zadania: gromadziły informacje o funkcjonowaniu wysypiska i opracowywały odpowiedzi na wskazane zagadnienia. Uczyły się jak postępować z odpadami w gospodarstwie domowym, jak ograniczyć ilość odpadów i do jakich pojemników je wrzucać. Zastanawiali się, co zrobić z odpadami niebezpiecznymi, a także co można powtórnie wykorzystać.

Zobaczyli w jaki sposób postępuje się z ubocznymi produktami działalności człowieka. Zauważyli, że wszystko co kupują ,staje się z czasem odpadem. Z zainteresowaniem słuchali wyjaśnień Pana Marcina Brzezińskiego  o odzysku surowców wtórnych między innymi: butelek typu PET, folii, makulatury, tworzyw sztucznych i szkła.

Uczniowie mieli również możliwość  zaznajomić się z działalnością zakładu, czyli przyjmowaniem odpadów mieszanych i segregowanych, utylizacją odpadów komunalnych nie nadających się do odzysku. Poznały różne drogi odpadów z gospodarstwa domowego. Jedne z nich zostaną rozdrobnione i trafią do niecki. Inne pojadą do zakładów przetwarzających butelki typu PET np. na bluzy polarowe, inne zaś trafią   do pieca w cementowni.

 Dzieci przekonały się jak ważne jest segregowanie śmieci już w domach, aby dbać o ekologię regionu, a co za tym idzie kraju. Nauczyły się również jak postępować z odpadami i zachęcają  - Segreguj razem z nami!

 

Sympozjum ekologiczne w Stąporkowie

Sympozjum było także okazją do podsumowania XIV edycji Powiatowego Konkursu Wiedzy Ekologicznej. Uczniowie przygotowywali prace plastyczne na temat: "Jak wykorzystać siły natury do produkcji energii w powiecie koneckim.
W kategorii szkół podstawowych zwyciężyła Marta Zielińska z SP nr 2 w Końskich, wyróżnienie Natalia Matynia klasa VI b.

Dzień Ziemi

 

Zajęcia w Nadleśnictwie Barycz.

 

We wtorek 10 czerwca 2014 r.  udaliśmy się na kolejne już zajęcia terenowe do Nadleśnictwa Barycz. Pod przewodnictwem pracownika nadleśnictwa pana Włodzimierza Falby utrwalali wiadomości dotyczące cech roślin nago- i okrytonasiennych. Pracowali w grupach na wyznaczonym obszarze leśnym wyróżniającym się dużą bioróżnorodnością. Wykorzystywali pomoce dydaktyczne np.: atlasy roślin, przewodniki do rozpoznawania roślin, miary krawieckie, tabele wiekowe drzew, aparaty fotograficzne i karty pracy. Dzięki pomocy pana leśniczego udało im się rozpoznać olchę, wiąz czy daglezję.